Giải phẫu cơ quan sinh dục ngoài nữ

Cơ quan sinh dục ngoài của nữ gồm :.

Âm hộ (vulva) : bao gồm tất cả các cấu trúc có thể nhìn thấy từ bên ngoài từ mỏm mu(gò mu) đến tầng sinh môn. Bao gồm các mỏm xương mu, môi lớn và môi bé, âm vật, màng trinh, tiền đình,lỗ niệu đạo, tiền đình lớn hoặc tuyến Bartholin, tuyến tiền đình nhỏ, và các tuyến quanh niệu đạo . Lõm ở giữa của âm hộ gọi là tiền đình , được giới hạn bởi 2 bên là môi lớn và môi bé. Hai môi lớn tận hết ở phía trước gọi là Mỏm mu.

Mỏm mu (mons pubis) :  Là một chỗ lồi tròn ở phía trước khớp dính mu (symphysis pubica), được tạo nên bởi các mô mỡ ở dưới da. Da ở gò mu có lông xoăn xuất hiện từ tuổi dậy thì.Lông được phân bố trong một tam giác bên trên là khớp dính mu bên dưới là âm vật.  Gò mu liên tiếp ở phía sau với môi lớn, còn ở phía trước thì lẫn vào thành bụng trước, hai bên là nếp lằn bẹn.

Môi lớn (labia majora) :  Là hai nếp da lồi dọc đi từ gò mu xuống dưới và ra sau. Môi lớn dài khoảng 8cm, rộng 2cm, ngăn cách với da đùi bởi rãnh sinh dục — đùi. Môi lớn có hai mặt: mặt ngoài được phủ bởi da sẫm màu vì có nhiều sắc tố, nhiều tuyến bã và có lông (từ tuổi dậy thì); mặt trong nhẵn, màu hồng, ngăn cách với môi bé bơi rãnh liên môi. Bờ trong môi lớn tự do giới hạn nên khe âm hộ (rima pudendi). Hai môi lớn
gặp nhau ở phía trước tạo thành mép trước môi (commissura labiorum anterior) và gặp nhau ở phía sau tạo thành mép sau môi (commissura labiorum posterior), mép này ở cách hậu môn khoảng 3cm.
Về cấu tạo, môi lớn gồm có da, lớp cơ trơn dartos và các mô mỡ dày, có nhiều sợi chun đàn hồi. Dây chằng tròn tận hết trong lớp mô này của môi lớn. Phôi học, môi lớn là tương đồng với bìu nam.

Môi bé (labium minus):  Là hai nếp da nhỏ, không có mô mỡ, dài khoảng 5cm, rộng 0,5cm nằm ở phía trong môi lớn, ngăn cách với môi lớn bởi rãnh liên môi. Đầu trước của môi bé tách ra một nếp nhỏ ở trên bọc lấy âm vật, tạo nên bao âm vật, và một nếp dưới nằm dưới âm vật tạo nên hãm âm vật. Đầu sau dính với môi bé bên đối diện tạo thành một nếp gọi là hãm môi âm hộ (frenulum labiorum pudendi – fourchette).

Về mặt cấu trúc, môi nhỏ bao gồm các mô liên kết với nhiều mạch, sợi elastin, và rất ít sợi cơ trơn. Nó được cung cấp nhiều đầu dây thần kinh và rất nhạy cảm (Ginger, 2011a). Các biểu mô của môi nhỏ khác nhau với vị trí. Biểu mô lát tầng biểu mô vảy bao phủ bề mặt ngoài của mỗi bên. Trên bề mặt bên trong của môi nhỏ, phần bên được bao phủ bởi biểu mô này cùng đến một phân định – đường Hart. Ngang với dòng này, mỗi môi lớn được bao phủ bởi biểu mô vảy đó là biểu mô không lát sừng. Môi nhỏ thiếu nang lông, tuyến eccrine, và các tuyến apocrine. Tuy nhiên, có nhiều tuyến bã nhờn (Wilkinson, 2011).

Âm vật (clitoris) :Là một mô cương, tương đương với dương vật ở nam giới. Âm vật nằm ở ngay đầu trước khe âm hộ, phía dưới và sau mép trước môi.Âm vật gồm có thân và hai trụ (crus et corpus clitoridis). Thân âm vật gồm hai vật hang (corpus cavernosum clitoridis dextrum et sinistrum). Vật hang âm vật được tạo nên bởi mô cương bọc trong một bao sợi. Hai vật hang ở thân âm vật được ngăn cách với nhau bởi một vách sợi gọi là vách vật hang (Septum corporum cavernosum). Mỗi vật hang có một đầu sau nằm dọc theo ngành ngồi xương mu,
gọi là trụ âm vật (crus clitoridis). Đầu trước tự do của hai vật hang chụm lại tạo nên một củ tròn, rất nhạy cảm gọi là quy đầu âm vật (glans clitoridis) Quy đầu được bao phủ bởi biểu mô vảy phân tầng. Nếp trên của đầu trước môi bé chạy vòng lên trên âm vật, cùng với nếp tương ứng của môi bé bên đối diện tạo nên bao âm vật (preputium clitoridis – prepuce) hay mũ âm vật, còn nếp dưới của đầu trước môi bé chạy phía dưới âm vật và dính vào mặt dưới âm vật cùng với nếp dưới bên đốì diện tạo nên hãm âm vật (frenulum clitoridis – frenulum of the clitoris). Âm vật được bọc trong một lá mạc gọi là mạc âm vật (fascia clitoridis).

Tiền đình (vestibule)  Là một khu vực có hình quả hạnh được bao bên ngoài bơi đường Hart , bên trong là mặt ngoài màng trinh, 2 bên là 2 môi bé , phía trước là hãm âm vật, phía sau là hãm môi âm hộ . Tiền đình thường bị đục bởi sáu lỗ: niệu đạo, âm đạo, hai ống tuyến Bartholin, và tùy thời điểm, có thêm hai ống dẫn của tuyến cạnh niệu quản lớn của các tuyến Skene  Phần sau của tiền đình giữa hãm môi âm hộ và cửa âm đạo được gọi là hố tiền đình (fossa navicularis) . Nó thường được quan sát thấy chỉ trong người chưa có con.

Tuyến Bartholin (tuyến tiền đình lớn)  Gồm hai tuyến nhỏ hình trứng, nằm ở hai bên lỗ âm đạo trong phần sau khối bên của hành tiền đình. Nằm thấp hơn hơn so với mạch máu hành tiền đình và sâu đến đầu thấp của các cơ hành hang Mỗi tuyến có một ống tiết dài khoảng 2cm đổ vào trong rãnh giữa môi bé và chỗ bám của màng trinh vị trí khoảng 5h và 7h. Sau chấn thương hoặc nhiễm trùng, ống dẫn có thể sưng lên và gây cản trở để tạo thành một u nang, nếu bị nhiễm trùng, áp-xe. Ngược lại, các tuyến tiền đình nhỏ là những tuyến nằm nông lót bởi biểu mô tiết mucin đơn giản và mở dọc vào đường Hart.
Trong thời kỳ hoạt động sinh dục, tuyến bartholin dài từ 10 — 15mm, cao 8mm và dày 5mm.

Hai phần ba dưới của niệu đạo nằm ngay trên thành âm đạo trước. Việc mở niệu đạo hay miệng sáo là ở đường giữa của tiền sảnh, 1-1,5 cm dưới vòm mu, và một đoạn phía trên cửa âm đạo.

Màng trinh (hymen) :  Màng trinh là một nếp niêm mạc thủng một lỗ ở giữa. Màng trinh có nhiều dạng, thường thấy dạng hình nhẫn.  Được cấu tạo chủ yếu của mô liên kết đàn hồi và collagen, và cả hai bề mặt bên ngoài và bên trong được bao phủ bởi biểu mô vảy phân tầng không sừng hóa . Khẩu độ của màng trinh còn nguyên vẹn trong khoảng đường kính từ bằng một điểm nhỏ cho đến hai ngón tay đtrinhược thừa nhận là còn nguyên vẹn . Màng trinh không có lỗ là một dị tật hiếm gặp trong đó cửa âm đạo làm tắc hoàn toàn, gây giữ máu kinh nguyệt.

Âm đạo (vaginal): Xem bài giải phẫu âm đạo

Hoành chậu – đáy chậu : Xem bài giải phẫu đáy chậu